De kunst van het oordelen

De kunst van het oordelen

Ik sta even stil bij een artikel van Wieteke van Zeil in de Volkskrant naar aanleiding van haar nieuwe boek “Altijd iets te vinden, de kunst van het oordelen”. Ze beschrijft dat we leven in een snelle-meningen-wereld, die constant een beroep doet op onze zelfbeheersing, zelfcensuur, groepsvorming en de behoefte applaus te krijgen. We worden ook voortdurend gevraagd om onze mening.

Snel oordelen

Haar analyses sluiten aan bij mijn eerdere observatie over (voor)oordelen. Ook zij geeft aan dat gewogen oordelen tijd en context vergen. Iets dat nu net vaak ontbreekt. We worden steeds vaker gevraagd een mening te geven met een duimpje, smiley of door een korte vragenlijst in te vullen. Ik weet dat anderen vervolgens aan deze score ook echt waarde hechten. Ik ontdekte deze zomer, tot mijn eigen verrassing, zelf ook op dat ik af en toe mijn observaties terug lees om te zien wat jullie er van vinden.

De kunst van het oordelen

Wieteke heeft naar aanleiding van meerdere psychologisch onderzoeken een aantal conclusies uitgewerkt die mij helpen bij het vormen van een beter oordeel:

  • Stel je mening uit en laat je reptielenbrein niet overheersen. Ze verwijst naar bekende systeem 1 en 2 denken van Kahneman en Tversky;
  • Besef: wat je vindt, ben je zelf. Wetenschappelijke inzichten bewijzen dat onze actuele emotie onze besluitvorming regisseert. We hebben dat als kind al vroeg aangeleerd. Ieder kind weet precies wanneer je wel of niet iets aan de vader of moeder moet vragen;
  • Omarm veranderlijkheid. Veranderen van mening kost tijd, energie en moed. De huidige rol van wetenschappers in het OMT leert ons dat veel onzeker is en je soms op basis van deze onzekerheid moet oordelen. Het is dan helemaal niet vreemd of erg om je oordeel bij nieuwe inzichten aan te passen. Dit is nieuw in de politieke arena en vraagt daarom een hoge mate van communicatie vaardigheid en moed.

Het artikel brengt voor mij veel inzichten bij elkaar. Het maakt me in ieder geval nieuwsgierig naar haar boek dat vandaag is uitgekomen.

Nog even zomer

Nog even zomer

Ik sta even stil bij het laatste fase van deze zomer. De Tour de France, die normaal de zomerstart begeleid, zal de komende drie weken de zomer uitzwaaien. Hopelijk wordt dat, net als de afgelopen jaren, begeleid door een mooie nazomer. Ik geniet nu al van het vooruitzicht van de komende drie weken.

Leven met de seizoenen

In mijn vorige observatie was ik me bewust van het pauzemoment dat ik mezelf gunde. Ik werd er op gewezen dat de zomer, de natuur volgend, het uitgelezen moment is om te genieten van het leven en te bloeien, maar ook al een kleine start is voor het oogsten. De zomer als opmaat voor de herfst om de tijd te nemen voor verwerken, reflecteren en los te laten. Het nu bewust genieten van een cappuccino, op te bloeien en wat beter te worden in mijn lievelingssporten en naar sport kijken geven mij energie om terug in balans komen.

Bevoorrecht

Ik ben me daarbij ook weer gelijk bewust van mijn bevoorrechte positie. We hebben het samen goed. We zijn gezond en kunnen iedereen die om hulp vraagt dat ook bieden. Ik kan op mijn manier, met mijn eigen talent en energie een bijdrage leveren aan een duurzame en veilige samenleving. Ik hoop dat voor anderen waarin het nu niet meezit op tijd ook weer een zonnige periode aanbreekt.

De aankomende tijd ga ik me verder verdiepen in het leven met de wijsheid van de seizoenen. Zo kan ik zien of hoe wat ik van nature doe, past binnen die visie.

Pauze

Pauze

Ik sta even stil. Het is pauze tussen twee delen van het jaar. Voor mij is het tijd voor een onderbreking. Even tot rust te komen en daarna weer fris de draad op te pakken. Ten opzichte van vroeger ben ik veel alerter op hoe ik omga met dit soort pauzes. Met veel meer aandacht en rust bouw ik op en af.

Dromen

In deze zichtbare windstilte is het echter een drukte van belang in mijn hersenen. In de theorie lees ik hierover dat mijn hersenen druk bezig zijn met het interpreteren van data en combineren van oude en nieuwe ervaringen en kennis. Onbewust worden nieuwe ideeën bedacht en oplossingen verzonnen die later “ineens” opkomen. Mijn brein neemt een soort creatief voorschot op wat komen gaat. Niet onbelangrijk is ook dat er de ruimte en tijd ontstaan om dingen te vergeten. Een signaal dat dit proces aan de gang is zie je terug in vreemde nachtelijke dromen. In deze dromen worden de nieuwe gedachte en patronen gekoppeld en leer, oefen en combineer je dit met de werkelijkheid van alle dag. Voor mij is dit in ieder geval herkenbaar.

Reflectie

Vroeger gebruikte ik deze onderbreking in de zomer ook voor reflectie op mijn eigen hogere doelen. Ik merk dat de levensfase waar ik nu zit deze doelen redelijk stabiel blijven en ik ook de noodzaak niet voel daar bewust fundamenteel mee bezig te zijn. Dit proces loopt nu gefaseerder in maand- en kwartaalreviews en gaat meer over het realiseren van voornemens dan over het maken van nieuwe doelen.

Al met al een tijd waarin ik leer dat ik me niet schuldig hoef te voelen. Ik even echt ontspan en niets doe. Want eigenlijk is dit de beste voorbereiding om straks weer volop met nieuwe ideeën aan de slag te gaan.

Cappuccino

Cappuccino

Ik sta even stil bij een geluksmoment bij Donato in Den Haag. Het toeval bracht me vrijdagochtend in de zon op een klein terrasje van deze Italiaanse Bistro. Ik waande me door de complete ambiance even in Milaan op vakantie. De tijd stond even stil.

Bongiorno! Ik werd verwelkomd in het Italiaans en ging eigenlijk als vanzelf in het Engels verder. Op de achtergrond, zoals alleen Italianen dat kunnen, werd met wisselend stemverheffing en gebaren de zaken van de dag besproken. De cappuccino was echt heet en precies zoals het moet. Met een klein bitterkoekje en koud glas water. De vanzelfsprekende gastvrijheid waarvan je voelt “dit is een volmaakt moment!

Service als vanzelfsprekendheid

Na een tijdje gedachteloos zitten, kwamen er twee herinneringen op. De eerste gedachte ging terug naar een fragment van een optreden van Lebbis over gastvrijheid. Ik heb dit stuk vaak in trainingen gebruikt als uitleg van “de bedoeling”. Waar draait het eigenlijk om? Iets wat je niet in regels kunt vatten maar een droombeeld dat in de haarvaten van medewerkers zou moeten zitten.

Italiaanse rust

Daarnaast moest ik denken aan de prachtige film Under the Tuscan Sun.  Een komisch script waarin een Amerikaanse vrouw, die net een relatie beëindigd heeft, in Cortona (Italië) haar “hart” volgt en een krot van een huis koopt. Ik werd meegenomen in het Italiaanse leven met alle bijbehorende aspecten van passie en geloof. Met een behoorlijke knipoog naar La Dolce Vita van Fellini worden culturele verschillen gekraakt en een haast perfecte niet materiële wereld gecreëerd.

Mijn eigen vakantie moet nog beginnen maar dit soort momenten maken het leven toch mooi en de moeite waard. Ik neem me voor om de komende periode deze sfeer een beetje op te zoeken en te genieten van het leven.

Zwijgen is hard werken

Zwijgen is hard werken

Ik sta even stil bij het feit dat ik mensen deze week bewust zag zwijgen. Zo roemde Elma Drayer in de Volkskrant het zwijgen over haar privéleven van zomergast en strafrechtadvocaat Inez Weski. In de New York Times ging het deze week weer over de afwezigheid van Joe Biden in de media en dat dit zwijgen stemmers oplevert. Viel het mij op dat Rutte bewust even niet zichtbaar was als onze Corona-crisismanager. Tenslotte genoot ik van de masterclass van cellist Benjamin Zander waarin hij zichtbaar maakt dat de kracht van het zwijgen en de stilte creëren tussen de noten de intensiteit van de uitvoering verhoogd. Het deed me denken aan een gitaarconcert van John Williams in het Concertgebouw. Het eerste anderhalf uur heeft hij niet gesproken. Juist die stilte voegde meer waarde toe aan de herinnering aan dit bijzondere concert.

Zwijgen legt de nadruk op iets anders

Uit bovengenoemde voorbeelden blijkt al dat zwijgen meer energie en wijsheid vraagt dan het gemakkelijk kiezen voor het verbreken van de stilte. Maar het levert ook echt meer op! Doordat Inez zwijgt over haar privéleven heeft ze meer grip op de boodschap die ze wil vertellen. Doordat Joe Biden zwijgt wordt het zichtbaarder wat zijn concurrent wel zegt en reageert iedereen daar op. Zo zullen Rutte en zijn team deze periode gebruiken om met experts in de luwte het crisismanagement te evalueren. Zodat de strategie helder is als de stilte verbroken moet worden.

Zwijgen geeft ook tijd voor verdieping

In de complexe en snelle wereld waarin we leven, is het voelbaar dat een snel oordeel of een snelle reactie wordt verwacht. Echter inhoudelijke zaken vragen om een respons, niet om een directe reactie, die meestal vanuit het ego ontstaat. Een pauze (groot of klein) maakt van een reactie een respons. Het is ieders verantwoordelijkheid om een stilte te laten vallen, een korte of langere pauze te vragen of te geven. Het is dus juist respectvol en helpend om in moeilijke situaties niet meteen te reageren.

Deze zomerperiode is voor mij ook een mooi moment om eens na te denken waar ik de komende tijd wel en niet over moet en kan zwijgen.