Ik sta even stil bij een TV-interview van Angela Merkel dat in het kader van 30 jaar Duitse eenheid werd uitgezonden op 10 september jl. Deze treffende ondertiteling kwam ik tegen op twitter en later heb ik de beelden teruggezocht op YouTube (het fragment van circa 2,5 minuut start op 12:56). De tekst spreekt wat mij betreft voor zich.

Leer van de geschiedenis

Ik wil jullie meegeven dat jullie in een tijd geboren zijn waar al heel lang vrede heerst en nu ook nog vrijheid. Zoals Donald Tusk zonet gezegd heeft over je eigen waarden sluit je geen compromissen. Dat is in de geschiedenis een heel kostbaar goed. Het is eigenlijk hoogst onwaarschijnlijk dat dat zo is. Dat is niet de regel maar het is heel onwaarschijnlijk wanneer we naar de geschiedenis kijken. Daarom mijn verzoek ga voorzichtig en liefdevol met de situatie om zoals ze is. Het is allesbehalve perfect. Maar daarom moet men zich ook engageren. Men kan ook snel veel kapotmaken. Hoe ouder ik word hoe meer ik mij interesseer in geschiedenis. Donald Tusk hoeft dat niet te doen, want hij is historicus. Uit de geschiedenis kan men veel leren voor de toekomst. Men kan vooral leren wat er allemaal fout kan lopen.

Men kan ook altijd slimme mensen vinden, en minacht daarom het compromis niet, want het compromis is het adequate antwoord op het feit dat wij mensen uniek zijn. Iedereen is anders en daarmee is het ook volkomen duidelijk dat wanneer we morgen opstaan we niet allemaal dezelfde mening delen over alles. Dat betekent om samen iets te kunnen verwezenlijken het compromis noodzakelijk is voor kameraadschap en voor samenleven. Daarom moet men geen compromissen sluiten over basisovertuigingen. Dat is juist. Maar over veel dingen van het menselijke samenleven kan me zeer veel compromissen sluiten die de vrede helpen bewaren en geweld verminderen.

En ten slotte: let op taalgebruik. Want taal is de voorloper van handelen. Als de taal de verkeerde kant is opgegaan, gaat ook het handelen zeer snel de verkeerde kant op. En dan is ook geweld niet meer veraf. Zorgzaam omgaan met taal is door de digitalisering en de sociale media niet bepaald eenvoudiger geworden. Toch moet men net daarom ook zeer voorzichtig omgaan met woorden.