Ik sta even stil bij de wijze waarop de Minister President antwoord gaf op een vraag van de oppositie om de 1,5 meter afstand buiten los te laten. Het betreffende kamerlid had een aantal populistische voorbeelden die eindigden met het politieke frame van de 1,5 meter dictatuur. Het antwoord ging op geen enkel voorbeeld of enkele uitspraak in, maar verwees alleen naar de context van deskundigen in het binnen- en buitenland. Daarmee was het debat ook direct klaar.

Een leugen moet je niet herhalen

De afgelopen twee weken waren er, in zowel het FD als in de Volkskrant, artikelen over de rol van journalisten in de huidige wereld van populistische, niet onderbouwde, uitspraken. Hoe kan je dan als journalist hoor en wederhoor blijven toepassen? Door steeds ook aandacht te geven aan niet onderbouwde uitspraken hou je een leugen in stand. Masha Gessen schrijft in het FD dat je als journalist de plicht hebt om de schade van deze leugens te beperken door ze in de juiste context te plaatsen en zo de absurditeit zichtbaar te maken. Dat is wat in de Tweede Kamer gebeurde.

Zekerheid boven de waarheid

In de huidige onzekerheid heeft de middenklasse iets te verliezen. Door vast te houden aan de huidige zekerheden ontstaat het gevoel dat hun kinderen het niet slechter zullen hebben als nu. Iedereen die deze onzekerheid benoemt en vervolgens ontkent dat er iets verandert, heeft de kans op veel stemmen. Niet onderbouwde uitspraken over het klimaat, het coronavirus of het behoud van verouderde technologie zijn voorbeelden hiervan. Zeggen dat er niets gaat veranderen past prima in deze strategie. Als tegenprestatie geeft deze middenklasse dan de macht weg zonder zich bewust van te zijn wat op langere termijn de gevolgen zijn.

De waarheid in de juiste context

Ik ben me er dus van bewust dat we in deze tijd moeten blijven investeren in de wetenschap (het feitelijke bewijs), de rechterlijke macht (voor het toetsen) en journalisten die steeds scherper deze context moeten blijven benoemen. Ik prijs me gelukkig dat in deze tijden de oplagen van serieuze nieuwsmedia stijgen.  Maar dat er ook nieuwe vormen van journalistiek ontstaan zoals De correspondent en bijvoorbeeld Chris Klomp.

Ben ik dan ook zelf in staat om vanuit de context te antwoorden en niet altijd inhoudelijk te reageren? De bovenstaande observatie helpt mij in ieder geval om in mijn eigen dagelijkse werk te kijken naar hoe ik reageer op bepaalde vragen.