Ik sta opnieuw stil bij het sturen op basis van principes. In mijn observatie van 23 mei gaf ik een beschouwing op een overheid die de COVID19-crisis nog vanuit principes stuurde en op het risico van het creëren van meer regels als gevolg daarvan. We weten inmiddels dat de overheid de verleiding niet heeft kunnen weerstaan. Zodra de stap van principes naar regels wordt gemaakt gaat het gesprek over de regels en niet meer over de bedoeling.

De theorie achter sturen op principes

Sturen op principes vraagt om lerende organisaties die bereid zijn steeds opnieuw de basale langere termijn bestaansvragen te stellen. Hierdoor organiseer je feitelijk dat iemand zich niet meer achter regels of protocollen kan verschuilen.  Er ontstaat dan een omgeving waarin je stuurt door zelf ook authentiek de principes te volgen en te koppelen aan het verhaal en de historie van de organisatie. Dat vraagt leiderschap in de top. Natuurlijk is het dan oppassen om niet teveel managers of leidinggevenden te hebben want die zijn toch vaak geneigd eigen spelregels te maken om hun bestaan te rechtvaardigen.

Toepassen van deze theorie op de huidige situatie

Ik heb een aantal tips die ik de afgelopen weken hoorde en best logisch vond even op een rijtje gezet:

    • Ga in de communicatieboodschap terug naar de bedoeling als overheid. Draag uit dat het gaat om het beschermen van de zwakkeren. Herbevestig dat gezondheid nog steeds gaat boven het economische belang van de korte termijn.
    • Verlos lokale bestuurders (de managers/leidinggevende) van het maken van eigen spelregels. Hef alle locale regels weer op.
    • Faciliteer alleen de juiste infrastructuur, maar ga het zelf niet inrichten. Daarom zijn er jaren geleden toch al ZBO’s bedacht. Ga als ministerie zelf geen software ontwikkelen, spullen inkopen of wat dan ook. Ook al levert dat op zondagavond wel mooi satire op!
    • Kies nog meer voor het belonen wat goed gaat. Stop met het bestraffen en aandacht geven aan dat wat niet goed gaat. Dat leidt af van de bedoeling.

En als laatste tip: Luister niet naar teveel deskundigen. Dat vertraagt en geeft teveel ruimte voor eigen belangen. Bovendien moet je dan later gaan uitleggen waarom je net naar die ene deskundige die gelijk had niet hebt geluisterd.